Escalatie in Intan Jaya: Burgerslachtoffers en beschietingen op geestelijken baren grote zorgen in Papoea

De terugkeer van de TPNPB en de jacht op Aibon Kogeya De hernieuwde golf van geweld werd medio mei ingezet nadat brigadegeneraal Aibon Kogeya, een prominente commandant van het West-Papoea Nationale Bevrijdingsleger (TPNPB), publiekelijk verklaarde dat zijn troepen waren teruggekeerd naar Intan Jaya. Kogeya benadrukte in een videoverklaring op 23 mei dat zijn guerrillastrijd gericht is tegen de Indonesische staat en niet tegen de burgerbevolking. Hij daagde het leger uit tot openlijke confrontaties op de Trans-Papoea-weg. De aanwezigheid van de rebellengroep leidde echter tot een grootschalige vergeldings- en opsporingsactie van de Indonesische veiligheidstroepen, waarbij diverse dorpen in de districten Sugapa en Agisiga het doelwit werden van ingrijpende militaire sweeps. Drone-aanvallen en omstreden ontkenningen Een van de meest verontrustende aspecten van dit recente conflict is het vermeende gebruik van bewapende drones in dichtbevolkte gebieden. Op 17 mei explodeerde een granaat op het terrein van de katholieke Sint-Pauluskerk in het dorp Mbamogo, net nadat gelovigen de mis hadden verlaten. Vier burgers raakten hierbij zwaargewond. Een van hen, dorpsfunctionaris Luter Nabelau, bezweek later in het ziekenhuis aan zijn verwondingen. Hoewel de militaire commandostructuur (Koops TNI Habema) formeel ontkende dat de projectielen afkomstig waren uit defensievoorraden en sprak van een "provocatie", herhaalde een soortgelijk drone-incident zich op 18 juni in het dorp Danggoa, waarbij opnieuw twee vrouwen gewond raakten. Op 27 juni escaleerde de situatie in Danggoa verder: tijdens een vuurgevecht kwam de Indonesische militair Praka Bayu Oktara om het leven, waarna legerpersoneel overging tot het doorzoeken en naar verluidt platbranden van woningen, wat leidde tot een massale vluchtelingenstroom naar de hoofdstad van het regentschap. Geestelijken onder vuur en buitengerechtelijke executies De angst onder de bevolking bereikte een dieptepunt op 29 Juni, toen het voertuig van de katholieke deken RD Yanuarius Yance Yogi onder vuur werd genomen op de weg tussen Tigigi en Mbamogo. Hoewel de elf inzittenden—waaronder nonnen en priesters—de aanslag overleefden, vielen er elders die dag wel doden. Vlakbij de beschieting werd evangelist Elianus Agimbau, een gerespecteerd voorganger van de GKII-kerk, doodgeschoten bij een motorfietshalte. De situatie werd nog grimmiger toen op 1 juli het lichaam van de 19-jarige tiener Okto Tigau werd gevonden achter een militaire post in Kampung Mamba. Tigau, die eerder was aangehouden toen hij zijn identiteitspapieren wilde regelen, vertoonde zware sporen van mishandeling en had vijf schotwonden in zijn borst. De opeenvolging van deze gebeurtenissen heeft geleid tot een felle roep vanuit lokale mensenrechtenorganisaties en de kerkgemeenschap om een onafhankelijk en diepgaand onderzoek door de Nationale Commissie voor de Mensenrechten (Komnas HAM).