Hoop op een stunting-vrij Papoea via het GENTING-programma

Voor Helena Asinggau is haar werk als vrijwilligster bij de lokale gezondheidspost (posyandu) geen vrijblijvende taak. De vrouw uit Jayapura voelt een diepe morele verantwoordelijkheid om de inheemse bevolking van Papoea te ondersteunen, met name bij het bewaken van de groei en ontwikkeling van jonge kinderen in de wijk Argapura Bawah, in de stad Jayapura. Deze menselijke missie voert zij uit door deur-aan-deur (door-to-door) te gaan. Helena geeft voorlichting aan jonge moeders die vaak nog niet begrijpen wat 'stunting' (chronische ondervoeding met groeiachterstand tot gevolg) precies inhoudt en hoe belangrijk evenwichtige voeding is voor een kind. "Vrijwilliger worden is een roeping van de ziel," vertelt Helena zacht aan het einde van juni 2026. Helena legt uit dat sommige buurtbewoners stunting nog steeds zien als een ingewikkelde, vreemde term, zonder te beseffen wat de langetermijngevolgen zijn voor de toekomst van hun kind. Nationale solidariteit via het pleegouderprogramma Helena is een van de vele lokale zorgvrijwilligers die nu de drijvende kracht vormen achter het GENTING-programma (Gerakan Orang Tua Asuh Cegah Stunting). Dit nationale solidariteitsproject is geïnitieerd door de Nationale Dienst voor Bevolking en Gezinsplanning (BKKBN). Het brengt zorgmedewerkers, lokale overheden, ondernemers en de samenleving samen om stunting in Papoea versneld aan te pakken. In Papoea wordt het GENTING-programma uitgevoerd in de stad Jayapura en acht omliggende districten. Deze grootschalige aanpak is hard nodig, aangezien het stuntingpercentage in de provincie momenteel nog op 23 procent staat. Beeri Wopari, het interim-hoofd van de Gezondheidsdienst van Papoea, legde uit dat de overheid de ambitieuze doelstelling heeft om dit percentage tegen het einde van 2026 te verlagen naar 18 procent. De strategie omvat geïntegreerde interventies in verschillende sectoren, waaronder gezondheidszorg, onderwijs, gemeenschapsopbouw, sanitaire voorzieningen en voedselzekerheid. Geografische barrières en logistieke beperkingen overwinnen Het verlagen van het stuntingpercentage in Papoea is vanwege de extreme geografische omstandigheden een enorme uitdaging. Om toegang te krijgen tot de gezondheidszorg moeten inwoners uit het binnenland en de kustgebieden vaak veel tijd en geld besteden aan reizen. Dit probleem wordt vergroot door een structureel tekort aan medisch personeel en infrastructuur in verschillende regio's. Deze beperkingen remmen het enthousiasme van de vrijwilligers in het veld echter niet af. Bij de Posyandu Meranti, waar Helena werkt, zijn de resultaten van het GENTING-programma al duidelijk zichtbaar. Het menu voor aanvullende voeding (PMT) is nu aanzienlijk voedzamer en completer. "Voorheen stonden er in onze administratie zo'n 50 kinderen geregistreerd met een risico op stunting. Dankzij de intensieve begeleiding van onze vrijwilligers is dat aantal inmiddels teruggebracht naar 30 kinderen," vertelt Helena trots. Doelstelling: 1.600 pleegouders in 2026 De viceminister van Bevolking en Gezinsontwikkeling tevens vicevoorzitter van de BKKBN, Ratu Ayu Isyana Bagoes Oka, benadrukte dat de aanpak van stunting niet alleen op de schouders van de overheid kan rusten. Het GENTING-programma is ontworpen als een brug die de maatschappelijke betrokkenheid verbindt met de feitelijke behoeften van kwetsbare gezinnen. De provinciale overheid van Papoea heeft daarom een campagne gelanceerd om burgers op te roepen 'pleegouder' (orang tua asuh) te worden voor kinderen die risico lopen. Christian Sohilait, de secretaris van de provincie Papoea, meldde dat de overheid zich richt op een doelstelling van 1.600 pleegouders in 2026 om te helpen bij het inkopen van gezonde voeding en het bieden van sociale steun. Dit initiatief wordt breed ondersteund door Sarles Brabar, hoofd van de BKKBN Papoea, die ook de samenwerking met banken en de private sector intensiveert. De positieve impact hiervan wordt bevestigd door Anita Masoka, een moeder van vier kinderen. Sinds de begeleiding vanuit het GENTING-programma is haar kind gezonder en flink aangekomen in gewicht. "We weten nu hoe we onze kinderen op de juiste manier moeten voeden en hoe belangrijk hygiëne en handen wassen zijn. Dit programma is geweldig en moet absoluut worden voortgezet," aldus Masoka. De weg naar een stunting-vrij Papoea is nog lang. Maar door de toewijding van vrijwilligers zoals Helena en de sterke synergie binnen het GENTING-programma, begint de hoop op een gezonde toekomst voor de jeugd in Papoea langzaam werkelijkheid te worden.